Carina Danis voelt de hartslag van het Vlaamse Beleid

Op de vraag: “Waarom wil jij graag deelnemen aan de ‘Kus een politicus’-campagne“, was mijn antwoord: “Politiek krijgt veel kritiek. Ik wil weten hoe het er echt aan toe gaat. Het is een unieke gelegenheid om meer begrip te krijgen voor onze politici en zelf te ontdekken of ons politiek systeem efficiënt werkt. Wat gebeurt er met de stem van de burger.”

Voor dit project mag ik op stap met Vera Dua. Zij is Vlaams parlementslid, gemeenschapssenator en gemeenteraadslid in Gent. Ik hoop van haar een antwoord te krijgen op enkele van mijn vele vragen.

Op 25 juni is het zover.

Om 12 uur heb ik met Vera Dua afgesproken aan het Vlaams parlement. In het huis der parlementariërs wordt ik door haar ontvangen en na een etentje in het restaurant op de hoogste verdieping van dit gebouw krijg ik uitleg over de taak van het parlement.

Deze taak behoort elke burger te kennen: het parlement controleert de regering en stemt wetten. Op Vlaams niveau spreekt men van decreten in plaats van wetten. Decreten hebben dezelfde waarde als wetten op federaal niveau.

Ik krijg een opsomming van alle instrumenten die het parlement heeft om zijn taak uit te voeren. Van mondelinge vragen, voorstellen van decreet, voorstellen van resolutie, interpellaties,… tot de mogelijkheid tot het houden van een actualiteitsdebat en het oprichten van een thema-commissie. Inderdaad, hier heeft deze burger wél wat uitleg nodig.

Na een rondleiding in het Vlaamse parlement, het federale parlement en de senaat valt het me op hoe elk halfrond een specifieke sfeer uitstraalt. Mijn absolute voorkeur gaat uit naar het Vlaams parlement. Het vroegere postgebouw is prachtig omgebouwd en het doel om er een ‘open huis’ van te maken is zeker geslaagd. Het oude gebouw werd optimaal behouden, maar het talrijke gebruik van glas en roestvrij staal, met als kroon op het werk de prachtige glazen koepel over de plenaire vergaderzaal, zorgen voor een zeer frisse en dynamische sfeer. De aanwezigheid van talrijke Vlaamse kunstwerken zorgen ervoor dat men zich in een museum waant. Dit geldt voor de plenaire vergaderzaal, maar ook voor de 10 commissiezalen, de leeszaal, de koffiekamer voor de Vlaamse volksvertegenwoordigers, de inkom, enz.

Hierna is het tijd voor het serieuze werk.

Elke woensdag is er in het Vlaams Parlement plenaire vergadering. De plenaire vergadering is het hoogste orgaan van het Vlaams parlement en hier komen de volksvertegenwoordigers samen. Ook de ministers van de Vlaamse regering nemen hieraan deel.

De plenaire vergadering controleert de ministers door middel van actuele vragen en interpellaties. Even later zit ik in het parlement en zie en hoor ik zelf hoe het er aan toe gaat tijdens de mondelinge vragen. Vlaamse parlementsleden mogen rechtstreeks actuele vragen stellen aan de bevoegde minister, die dan onmiddellijk een antwoord geeft. Het valt mij op dat artikels die deze ochtend in de krant verschenen, vaak aanleiding geven tot zo’n vraag. Later verneem ik dat deze vragen tot kort voor de plenaire vergadering kunnen worden ingediend, waardoor ik het gevoel krijg dat men hier wel degelijk de vinger aan de pols houdt. In de meeste gevallen was het antwoord van de minister bevredigend volgens de vragensteller en werd die daarvoor vriendelijk bedankt. Ik neem aan dat dit niet altijd zo is. Wanneer verschillende actuele vragen over éénzelfde thema worden ingediend kunnen zij omgevormd worden tot een themadebat. Zo’n debat wordt voorbereid in een commissie.

Een commissie is een vaste vergadering van een beperkt aantal Vlaamse volksvertegenwoordigers, die gespecialiseerd is in een bepaalde materie. Alle ontwerpen en voorstellen van decreet, voorstellen van resolutie, en de begroting daarover worden in principe eerst in de commissie behandeld en pas daarna in de plenaire vergadering. In de commissie kan de minister die bevoegd is over die materie ondervraagd worden met vragen om uitleg of interpellaties. Tijdens interpellaties kan een parlementariër een minister rechtstreeks vragen stellen over diens beleid. Naar aanleiding van een interpellatie kan een met redenen omklede motie of een motie van wantrouwen worden ingediend. Bij een interpellatie kan dus de politieke verantwoordelijkheid van de Vlaamse Regering of van een minister in het gedrang komen, wat bij gewone vragen niet het geval is. Over de moties wordt gestemd in een volgende plenaire vergadering.

Later tijdens de plenaire vergadering volgt de hoofdelijke stemming.

Hier spreekt een volksvertegenwoordiger zich uit over een voorstel van decreet (ingediend door een parlementariër) of een ontwerp van decreet (ingediend door de Vlaamse regering zelf). Wanneer een decreet wordt goedgekeurd wordt zij eerst in een definitieve tekst gegoten en naar de Vlaamse regering gestuurd die het decreet bekrachtigt en afkondigt. Pas dan treedt het in werking en wordt het bekendgemaakt in het Belgisch staatsblad. Er kan ook worden gestemd over een voorstel van resolutie (aanbevelingen van het Vlaams Parlement aan de Vlaamse regering). Deze resoluties houden geen verplichting in naar de Vlaamse regering toe, maar hebben wel een belangrijk politiek gezag.

Ik ben ervan overtuigd dat mijn uiteenzetting de kloof tussen de politiek en de burger niet zal verkleinen. Mijn verslag is te kort. Ik heb namelijk veel meer indrukken opgedaan dan ik hier heb kunnen neerschrijven.

Mijn verslag is ook te lang. Ik betrap er mezelf op dat ik lange verslagen niet zo snel lees en als de auteur geen boeiende schrijfstijl heeft, heb ik zin om na enkele alinea’s af te haken. Het is veel boeiender om zo’n dag zelf mee te maken dan er over te lezen.

Misschien zou elke burger eens de moeite moeten doen om het parlement te bezoeken en een plenaire vergadering of een commissievergadering bij te wonen. Een persoonlijke rondleiding door een echte rot in het vak is natuurlijk niet voor iedereen weggelegd, waarvoor mijn dank.

Ik heb wel ondervonden dat, als de burger echt geïnteresseerd is, hij zéér goed op de hoogte kan zijn van alles wat er op politiek vlak gebeurd.

Via het internet kan hij bijvoorbeeld naar de website van het Vlaamse Parlement surfen, waar alle mogelijke informatie over de werking van het parlement duidelijk staat uitgelegd.

Ook kan hij er de agenda van de verschillende commissies en van de plenaire vergadering raadplegen en later de verslagen van elke commissievergadering of plenaire vergadering nalezen.

Vera Dua heeft mij vandaag wegwijs gemaakt in een voor de meeste burgers onbekende wereld. Waarvoor mijn oprechte dank.

Haar engagement, verwachtingen, drukke agenda (partijbesturen, fractievergaderingen, commissies, hoorzittingen, gemeenteraden in Gent, bezoeken,…) , vormen het onderwerp van een volgende ontmoeting. Ook haar omgang met de media en de invloed van die media op de politiek en op de mening van de burger over politiek, is iets wat we’ dan gaan bespreken.

Media en engagement...in Gent

Onze vorige afspraak moest op het laatste nippertje worden afgelast maar nu is het weer zover. Op dinsdag 23 september spreken we af in café “Den Turk”, rechtover het Gentse stadhuis. Er zit redelijk wat volk, maar we vinden een plaatsje achteraan in de zaak, waar we rustig kunnen praten. We halen beiden pen en papier boven, vastbesloten goed te maken wat vorige keer niet was gelukt. ‘Engagement’ en ‘media’ zijn de twee onderwerpen waar we het over willen hebben voor we straks naar de Gentse gemeenteraad gaan. Ik in de publiekstribunes uiteraard. Hoewel het ook daar spannend kan zijn. Deze morgen las ik in de krant dat burgemeester Termont de tribune gisteravond door de politie had moeten laten ontruimen, nadat actievoerders luidkeels begonnen te roepen. Hopelijk kan ik straks wèl rustig toekijken.

Een dag na het ontslag van minister Bourgeois is het vanzelfsprekend dat we het ook even over de communautaire problemen in ons land hebben. We zijn het erover eens. Waar twee mensen samen zijn moeten compromissen worden gesloten. Als beiden bij een meningsverschil blijven schreeuwen dat ze ‘deze keer niet zullen toegeven’ lukt het nooit. Wanneer gaan onze politici dat opnieuw beseffen?

In de loop van dit gesprek merkt Vera op dat ik moeite heb met partijpolitiek. Ik ben huisvrouw in een gezin met een man en twee pubers. Discussies à volonté, dus! Zet ik mijn principes en beloftes opzij als ik probeer om compromissen te sluiten of samen naar een oplossing te zoeken die ons dichter bij elkaar brengt? Soms wel, maar ik ga daar niet van dood. Wat we samen bereiken is wat echt telt. Anderzijds moeten we als burgers niet altijd naar de politici wijzen. Hebben we het zelf niet moeilijk om water bij de wijn te doen? Is de ‘elk voor zich’- mentaliteit niet bij ieder van ons binnengeslopen?Het wordt tijd dat we allemaal, van de kleine burger tot de grote politicus, onze energie gaan gebruiken om iets positiefs te realiseren. Iets of iemand afbreken is niet moeilijk. Om iets op te bouwen met wat we wèl hebben vraagt veel meer inspanningen.

Enfin, engagement, daar gingen we het over hebben. Ik begrijp dat Vera Dua uiteindelijk in de politiek is gerold vanuit een diep rechtvaardigheidsgevoel. Haar ‘naïeve’ overtuiging, niet te willen sterven zonder op zijn minst iets te hebben geprobeerd tegen het onrecht aangedaan aan oa. de sociaal minder bedeelden, de vrouwen, het milieu,…, doen haar deelnemen aan tal van acties. Leerlingenraden, het eerste scholierenparlement, acties ten voordele van de derde wereld, vluchthuizen voor vrouwen, de democratiseringsbeweging… overal is ze bij betrokken. Wanneer men haar vraagt om in de politiek te gaan is dat voor haar een belangrijke beslissing. Tot nu toe stond ze op de barricades, maar nu is het moment aangebroken om mee te bouwen aan een betere toekomst. Tot op vandaag is dat haar grootste drijfveer. Een echt geëngageerde politica dus.

Politici worden vaak opportunisme verweten, maar volgens Vera geldt dat maar voor een klein aantal mensen. De meeste politici zijn, telkens vanuit hun persoonlijke politieke overtuiging, zéér geëngageerd. Wanneer ik vraag of ze nooit ontgoocheld was wanneer iets niet lukt, antwoord ze met een voorbeeld.

“20 jaar geleden klaagde haar partij de toestand aan van de dieren in een bepaalde dierentuin. De omstandigheden waren er zéér slecht. De voltallige gemeenteraad kwam niet bij van het lachen. “Waar houden jullie zich mee bezig, zeg! Met enkele apen in een kooi!” Vandaag de dag is er geen enkele partij die dergelijke situaties in dierenparken niet zou aanklagen. Je moet je verzoenen met het idee dat alles traag gaat. Op lange termijn hebben wij zaken onomkeerbaar veranderd en dat is waar het om gaat.” Inderdaad, Parijs en Rome zijn niet in één week gebouwd, nietwaar!

Wanneer we over de media beginnen, vraagt Vera me wat media voor mij betekent.Voor mij is media het middel bij uitstek om als burger te weten te komen wat er in de wereld leeft. Ook in de politiek dus. Ik verwacht dat zij objectief verslag uitbrengen over de politieke toestand in ons land. Daar ben ik het vertrouwen echter wat kwijtgeraakt. In hoeverre is een krantenartikel echt een verslag en in hoeverre wordt er genuanceerd, worden persoonlijke meningen meegegeven, lekken georganiseerd, spelletjes gespeeld. Ik ben er van overtuigd dat de media een krachtig wapen is en ik vrees dat die soms wordt misbruikt.

Vera nuanceert. Voor haar is media zeer belangrijk. De tijd dat we onze politici kenden van plaatselijke kermissen of een babbel aan de toog van het dorpscafé is, mede door de uitbreiding van de kieskringen, voorbij. Hun boodschap moeten ze via televisie of krant tot bij de burger kunnen brengen. Gebeurt dat dan op een goede manier vraag ik mij af.

Doorgaans heeft Vera daar goede ervaringen mee. Politici hebben geleerd zich niet van hun stuk te laten brengen en wat ze zelf écht willen zeggen blijven ze desnoods herhalen. Persoonlijk herinner ik me een interview waarbij ik mij dood ergerde omdat de bewuste politicus bij elk antwoord dat hij gaf steeds met dezelfde verklaring eindigde. Hier was blijkbaar niet geknipt.

Wanneer het over het privéleven van politici gaat is Vera kordaat. Je moet zelf de grenzen stellen aan wat wel en wat niet in de media mag komen. Hou je zelf je privéleven buiten de media, dan zal men daar respect voor hebben. Wanneer je overal vrouw en kinderen meetroont en er zich dan bijvoorbeeld een scheiding voordoet is het normaal dat de journalist ook hier over wil schrijven. ”In een dergelijk geval is het nooit de schuld van de media, maar enkel van jezelf.”, besluit Vera ferm.

Hierna trekken we naar het Gentse stadhuis. Na een snelle rondleiding begeven we ons naar de raadkamer voor de gemeenteraad. Het valt me op dat bijna alle gemeenteraadsleden en schepenen aanwezig zijn. Eigenlijk verloopt een gemeenteraad volgens hetzelfde stramien als een plenaire zitting. Alleen is de inhoud van de besluiten veel concreter en dichter bij de mensen. De grote dossierkennis van de gemeenteraadsleden die aan het woord komen valt me op. Het is boeiend om te beluisteren en ook de stemmingen verlopen heel vlot. Het was een leerrijke en boeiende avond. Onze volgende afspraak is in Evergem.

De geheimen van de Wetstraat

Ik heb met Carina afgesproken dat we vandaag onderduiken in de “geheimen” van de Wetstraat.

Begin juni hebben we mekaar voor het eerst ontmoet bij mij thuis. Voor een informele babbel, om mekaar wat te leren kennen en om af te toetsen wat we van mekaar verwachten.

Carina is een zeer dynamische en enthousiaste madame uit Evergem. Ze werkte als filiaalhoudster van een grootwarenhuis maar via loopbaanonderbreking heeft ze uiteindelijk gekozen om voltijds thuis te werken om meer tijd te kunnen besteden aan haar 2 opgroeiende tieners.

Als intrigerend toemaatje geeft ze me nog mee dat ze vormselcathehese geeft aan jongeren. Dit is zeker iets waar ik later wil op terug komen…

Maar vandaag is de eerste officiële “werkdag” en starten we met onze tocht in de Wetstraat. We gaan lekker eten in het restaurant van Vlaams Parlement waar ik de werking van onze politieke instellingen wat situeer: wat gebeurt in het Vlaams parlement, in de Kamer, in de Senaat. Hoe verloopt een commissievergadering. Hoe komt een decreet of wet tot stand. Wat gebeurt tijdens een plenaire vergadering. Je kan er eindeloos over vertellen en terwijl ik het relaas doe, realiseer ik mij dat we in een verdomd ingewikkeld land leven wat het voor de “burger” niet altijd simpel maakt.… We nemen ook even een kijkje in de vele mooie commissiezalen en ik ben toch altijd een beetje trots als ik dit prachtige Vlaams parlement mag showen.

De plenaire vergadering wordt geopend en Carina neemt plaats in de publiekstribune. Ze luistert en kijkt, en nu en dan kan ik van op mijn stoel even naar haar zwaaien tussen een interview met Villa Politica, een aantal telefoontjes en overleg met collega’s door. Zou ze het saai vinden?

Achteraf volgen de zeer pertinente vragen van Carina waarbij ze dikwijls de vinger op de wonde van het politiek bestel legt: waarom zijn er zo weinig parlementsleden aanwezig tijdens het vragenuurtje in het parlement? Waarom zitten sommigen een krant te lezen terwijl een collega een interessant pleidooi houdt vooraan? Waarom antwoordt die Minister zo langdradig en helemaal niet ter zake? Terug voer voor een goed gesprek…

Daarna gaat de tocht verder naar de Kamer en de Senaat waar Carina onmiddellijk het sfeerverschil voelt. De donkerrode pluche zetels van de Senaat zijn inderdaad iets helemaal anders dan de lichte en soms gewaagde aankleding van het Vlaams parlement. Wat meteen ook het verschil in politieke stijl perfect illustreert…

Bij het afscheid is Carina enthousiast, veel gezien, veel gehoord en … “veel om over na te denken en ik ga het nu zeker blijven volgen” besluit ze. Eén ding is zeker, Villa Politica heeft vandaag een nieuwe geïnteresseerde kijker bij gekregen.

Het leven zoals het is: Evergem

De volgende afspraak is bij Carina thuis. Ik wilde graag eens horen hoe het leven is in een kanaaldorp en hoe men daar aankijkt tegen de stad. Evergem versus Gent dus. En zoals afgesproken had Carina een aantal dorpsgenoten uitgenodigd: Marie, geboren en getogen in Evergem, Martine een Westvlaamse leerkracht die ondertussen al lang in de Kanaalzone woont, Bart juist afgestudeerd en geboren in Evergem maar woont nu in Gent en Marc, echtgenoot van Carina, een rasechte Gentenaar die uiteindelijk via de liefde in Evergem is terecht gekomen.

Ikzelf ben al jaren bezig met politieke dossiers die te maken hebben met de Kanaaldorpen. Geprangd tussen de haven en zware industrie valt er heel wat te zeggen over de levenskwaliteit in de dorpen langs het Kanaal Gent-Terneuzen.

Luchtvervuiling, lawaaihinder, zwaar verkeer, veel stof … het is niet direct een locatie waar men voor zijn plezier gaat wonen, dacht ik.

Uit het geanimeerde gesprek blijkt dat iedereen toch wel erg gehecht is aan het leven in Evergem. Er is de voorbije jaren wel veel veranderd. Ten goede en ten kwade. De luchtkwaliteit is verbeterd. Ik herinner me trouwens nog zeer goed het zeer moeilijke dioxine-dossier van het staalbedrijf Sidmar (nu Arcelor-Mittal). Als toenmalig  Minister van Leefmilieu heb ik de druk sterk moeten opvoeren omdat de dioxine-uitstoot echt een gevaar was voor de volksgezondheid en uiteindelijk is het bedrijf er in geslaagd het opgelegde dioxinereductie-stappenplan effectief te realiseren. Dus dit probleem is inderdaad grotendeels van de baan. Maar er blijft nog de zeer hoge stofconcentraties waardoor het niet echt gezond leven is in Evergem. En de inwoners weten dat en zijn daar bezorgd over.

Wat blijkbaar ook heel sterk weegt is de “oprukkende stad”: veel nieuwe bebouwing waardoor het dorpskarakter wat verloren gaat, veel en druk verkeer… ja, er is toch wel heel wat veranderd de laatste jaren.

Maar ook veel positieve dingen kwamen aan bod: het blijft een gezellige gemeente met veel menselijk contact en een goed gemeenschapsleven. En de verbinding met Gent is zeer goed dank zij de nieuwe tramlijn. Want Gent blijft precies toch de “place to be” voor boodschappen, voor een film, voor cultuur…

Alleen een goed jeugdlokaal en wat meer groen zou het dorp nog beter maken vindt Bart en daar is iedereen het roerend over eens.

Het werd een gezellige avond met een glaasje wijn en lekkere broodjes waar het wel en wee van Evergem uitgebreid aan bod kwam. Iedereen was het er roerend over eens: het is een goede plek om er te leven, alhoewel aan het eind van de avond Marc verklapte dat het zaligste moment van de week …. toch wel een rustige wandeling in de Gentse binnenstad is. Zo zie je maar: eenmaal Gentenaar, altijd Gentenaar...

 

Op café in Gent

Pas op 23 september zagen we mekaar terug. De vakantie is achter de rug en we hebben om 17u afgesproken in café De Turk recht tegenover het Stadhuis. Kwestie van het verschil tussen de lokale en de nationale politiek eens op te snuiven.

De Turk is een café waar stadsambtenaren, schepenen en gemeenteraadsleden in en uit lopen en de lokale politiek is hier nooit ver weg. We placeren ons ergens achteraan om 2 thema’s te bespreken: engagement en de rol van de media.

Zware kost temidden van een doordringende biergeur, veel geroezemoes en luide jazz-muziek.

Ikzelf ben in de partij-politiek gerold na een leven vol actie in leerlingenraden, vrouwen­beweging, milieubeweging, vredes- en ontwikkelingsbeweging. Een logische stap voor een product van de jaren 68.

Voor Carina is de partijpolitiek niet echt aantrekkelijk, zij gaat er van uit dat men over veel dossierkennis moet beschikken om zinvol politiek werk te kunnen doen. Dus niet direct haar ding. Alhoewel ik zelf vind dat ze over veel kwaliteiten beschikt om de stap naar een engagement in de politiek te zetten …

Zij is wel gelovig en vertelt vol vuur over haar vormingswerk in Evergem. Jongeren begeleiden in een boeiende periode in hun leven, hen christelijke waarden meegeven, hen inspireren. Terwijl ze dit vertelt kan ik mij perfect voorstellen dat ze dat inderdaad met zeer veel overtuiging doet.

Ze heeft een opleiding van 6 jaar cathehese gevolgd aan de School voor Geloofsverdieping van het Bisdom en is daar op een zeer professionele en overtuigde manier mee bezig. Voor mij gaat een totaal nieuwe wereld van engagement open…

En dan de media. Carina zet meteen “le pied dans le plat”. Ze heeft alle vertrouwen in de media verloren. De verslaggeving is niet objectief, media kunnen mensen maken en kraken en als toeschouwer weet je niet meer wat waar is en niet waar. Voilà! Daar kunnen onze wetstraat-journalisten een puntje aan zuigen.

Ik probeer Carina uit te leggen dat de politiek en de pers een soort haat-liefde verhouding hebben. We hebben mekaar nodig, journalisten verwachten van politiekers interessante kopij om hun kranten of programma’s te vullen en voor politici is de pers bijna de enige mogelijkheid om hun boodschap rechtstreeks bij de kiezers te brengen. Maar media werken als een megafoon: soms wordt iets schitterends uitvergroot, maar bij fouten word je genadeloos afgemaakt. En hoe pikanter de informatie, hoe groter het artikel…Dus opletten is altijd de boodschap! Een goede journalist registreert alles, dus vertrouwelijke gesprekken “off the record” bestaan niet, er blijft altijd iets hangen en meestal komt dit als een boemerang ooit terug. Het blijft een zeer delicate verhouding en blijkbaar zit ook de pers met een vertrouwenscrisis.

De gemeenteraad begint om 19u en ook hier zit Carina op de publieksbank aandachtig te luisteren. In vergelijking met de parlementen zit het publiek hier in Gent letterlijk en figuurlijk dichter bij de lokale politiek…

De holebibeleidsnota, veel punten over ruimtelijke ordening en wegen, een overeenkomst over de Gentbrugse meersen (waar ik over tussenkom)… de lange agenda wordt punt per punt doorlopen en achteraf hoor ik van Carina dat het heel goed te volgen was, dat het ideologisch onderscheid tussen de diverse partijen goed kon afgeleid worden uit de tussenkomsten en dat de behandelde punten dikwijls zeer concreet waren.

Wat meteen mijn stelling bevestigt dat het lokale niveau inderdaad dichter bij het dagelijkse leven van de mensen staat.