Carina Danis voelt de hartslag van het Vlaamse Beleid

Op de vraag: “Waarom wil jij graag deelnemen aan de ‘Kus een politicus’-campagne“, was mijn antwoord: “Politiek krijgt veel kritiek. Ik wil weten hoe het er echt aan toe gaat. Het is een unieke gelegenheid om meer begrip te krijgen voor onze politici en zelf te ontdekken of ons politiek systeem efficiënt werkt. Wat gebeurt er met de stem van de burger.”

Voor dit project mag ik op stap met Vera Dua. Zij is Vlaams parlementslid, gemeenschapssenator en gemeenteraadslid in Gent. Ik hoop van haar een antwoord te krijgen op enkele van mijn vele vragen.

Op 25 juni is het zover.

Om 12 uur heb ik met Vera Dua afgesproken aan het Vlaams parlement. In het huis der parlementariërs wordt ik door haar ontvangen en na een etentje in het restaurant op de hoogste verdieping van dit gebouw krijg ik uitleg over de taak van het parlement.

Deze taak behoort elke burger te kennen: het parlement controleert de regering en stemt wetten. Op Vlaams niveau spreekt men van decreten in plaats van wetten. Decreten hebben dezelfde waarde als wetten op federaal niveau.

Ik krijg een opsomming van alle instrumenten die het parlement heeft om zijn taak uit te voeren. Van mondelinge vragen, voorstellen van decreet, voorstellen van resolutie, interpellaties,… tot de mogelijkheid tot het houden van een actualiteitsdebat en het oprichten van een thema-commissie. Inderdaad, hier heeft deze burger wél wat uitleg nodig.

Na een rondleiding in het Vlaamse parlement, het federale parlement en de senaat valt het me op hoe elk halfrond een specifieke sfeer uitstraalt. Mijn absolute voorkeur gaat uit naar het Vlaams parlement. Het vroegere postgebouw is prachtig omgebouwd en het doel om er een ‘open huis’ van te maken is zeker geslaagd. Het oude gebouw werd optimaal behouden, maar het talrijke gebruik van glas en roestvrij staal, met als kroon op het werk de prachtige glazen koepel over de plenaire vergaderzaal, zorgen voor een zeer frisse en dynamische sfeer. De aanwezigheid van talrijke Vlaamse kunstwerken zorgen ervoor dat men zich in een museum waant. Dit geldt voor de plenaire vergaderzaal, maar ook voor de 10 commissiezalen, de leeszaal, de koffiekamer voor de Vlaamse volksvertegenwoordigers, de inkom, enz.

Hierna is het tijd voor het serieuze werk.

Elke woensdag is er in het Vlaams Parlement plenaire vergadering. De plenaire vergadering is het hoogste orgaan van het Vlaams parlement en hier komen de volksvertegenwoordigers samen. Ook de ministers van de Vlaamse regering nemen hieraan deel.

De plenaire vergadering controleert de ministers door middel van actuele vragen en interpellaties. Even later zit ik in het parlement en zie en hoor ik zelf hoe het er aan toe gaat tijdens de mondelinge vragen. Vlaamse parlementsleden mogen rechtstreeks actuele vragen stellen aan de bevoegde minister, die dan onmiddellijk een antwoord geeft. Het valt mij op dat artikels die deze ochtend in de krant verschenen, vaak aanleiding geven tot zo’n vraag. Later verneem ik dat deze vragen tot kort voor de plenaire vergadering kunnen worden ingediend, waardoor ik het gevoel krijg dat men hier wel degelijk de vinger aan de pols houdt. In de meeste gevallen was het antwoord van de minister bevredigend volgens de vragensteller en werd die daarvoor vriendelijk bedankt. Ik neem aan dat dit niet altijd zo is. Wanneer verschillende actuele vragen over éénzelfde thema worden ingediend kunnen zij omgevormd worden tot een themadebat. Zo’n debat wordt voorbereid in een commissie.

Een commissie is een vaste vergadering van een beperkt aantal Vlaamse volksvertegenwoordigers, die gespecialiseerd is in een bepaalde materie. Alle ontwerpen en voorstellen van decreet, voorstellen van resolutie, en de begroting daarover worden in principe eerst in de commissie behandeld en pas daarna in de plenaire vergadering. In de commissie kan de minister die bevoegd is over die materie ondervraagd worden met vragen om uitleg of interpellaties. Tijdens interpellaties kan een parlementariër een minister rechtstreeks vragen stellen over diens beleid. Naar aanleiding van een interpellatie kan een met redenen omklede motie of een motie van wantrouwen worden ingediend. Bij een interpellatie kan dus de politieke verantwoordelijkheid van de Vlaamse Regering of van een minister in het gedrang komen, wat bij gewone vragen niet het geval is. Over de moties wordt gestemd in een volgende plenaire vergadering.

Later tijdens de plenaire vergadering volgt de hoofdelijke stemming.

Hier spreekt een volksvertegenwoordiger zich uit over een voorstel van decreet (ingediend door een parlementariër) of een ontwerp van decreet (ingediend door de Vlaamse regering zelf). Wanneer een decreet wordt goedgekeurd wordt zij eerst in een definitieve tekst gegoten en naar de Vlaamse regering gestuurd die het decreet bekrachtigt en afkondigt. Pas dan treedt het in werking en wordt het bekendgemaakt in het Belgisch staatsblad. Er kan ook worden gestemd over een voorstel van resolutie (aanbevelingen van het Vlaams Parlement aan de Vlaamse regering). Deze resoluties houden geen verplichting in naar de Vlaamse regering toe, maar hebben wel een belangrijk politiek gezag.

Ik ben ervan overtuigd dat mijn uiteenzetting de kloof tussen de politiek en de burger niet zal verkleinen. Mijn verslag is te kort. Ik heb namelijk veel meer indrukken opgedaan dan ik hier heb kunnen neerschrijven.

Mijn verslag is ook te lang. Ik betrap er mezelf op dat ik lange verslagen niet zo snel lees en als de auteur geen boeiende schrijfstijl heeft, heb ik zin om na enkele alinea’s af te haken. Het is veel boeiender om zo’n dag zelf mee te maken dan er over te lezen.

Misschien zou elke burger eens de moeite moeten doen om het parlement te bezoeken en een plenaire vergadering of een commissievergadering bij te wonen. Een persoonlijke rondleiding door een echte rot in het vak is natuurlijk niet voor iedereen weggelegd, waarvoor mijn dank.

Ik heb wel ondervonden dat, als de burger echt geïnteresseerd is, hij zéér goed op de hoogte kan zijn van alles wat er op politiek vlak gebeurd.

Via het internet kan hij bijvoorbeeld naar de website van het Vlaamse Parlement surfen, waar alle mogelijke informatie over de werking van het parlement duidelijk staat uitgelegd.

Ook kan hij er de agenda van de verschillende commissies en van de plenaire vergadering raadplegen en later de verslagen van elke commissievergadering of plenaire vergadering nalezen.

Vera Dua heeft mij vandaag wegwijs gemaakt in een voor de meeste burgers onbekende wereld. Waarvoor mijn oprechte dank.

Haar engagement, verwachtingen, drukke agenda (partijbesturen, fractievergaderingen, commissies, hoorzittingen, gemeenteraden in Gent, bezoeken,…) , vormen het onderwerp van een volgende ontmoeting. Ook haar omgang met de media en de invloed van die media op de politiek en op de mening van de burger over politiek, is iets wat we’ dan gaan bespreken.

Media en engagement...in Gent

Onze vorige afspraak moest op het laatste nippertje worden afgelast maar nu is het weer zover. Op dinsdag 23 september spreken we af in café “Den Turk”, rechtover het Gentse stadhuis. Er zit redelijk wat volk, maar we vinden een plaatsje achteraan in de zaak, waar we rustig kunnen praten. We halen beiden pen en papier boven, vastbesloten goed te maken wat vorige keer niet was gelukt. ‘Engagement’ en ‘media’ zijn de twee onderwerpen waar we het over willen hebben voor we straks naar de Gentse gemeenteraad gaan. Ik in de publiekstribunes uiteraard. Hoewel het ook daar spannend kan zijn. Deze morgen las ik in de krant dat burgemeester Termont de tribune gisteravond door de politie had moeten laten ontruimen, nadat actievoerders luidkeels begonnen te roepen. Hopelijk kan ik straks wèl rustig toekijken.

Een dag na het ontslag van minister Bourgeois is het vanzelfsprekend dat we het ook even over de communautaire problemen in ons land hebben. We zijn het erover eens. Waar twee mensen samen zijn moeten compromissen worden gesloten. Als beiden bij een meningsverschil blijven schreeuwen dat ze ‘deze keer niet zullen toegeven’ lukt het nooit. Wanneer gaan onze politici dat opnieuw beseffen?

In de loop van dit gesprek merkt Vera op dat ik moeite heb met partijpolitiek. Ik ben huisvrouw in een gezin met een man en twee pubers. Discussies à volonté, dus! Zet ik mijn principes en beloftes opzij als ik probeer om compromissen te sluiten of samen naar een oplossing te zoeken die ons dichter bij elkaar brengt? Soms wel, maar ik ga daar niet van dood. Wat we samen bereiken is wat echt telt. Anderzijds moeten we als burgers niet altijd naar de politici wijzen. Hebben we het zelf niet moeilijk om water bij de wijn te doen? Is de ‘elk voor zich’- mentaliteit niet bij ieder van ons binnengeslopen?Het wordt tijd dat we allemaal, van de kleine burger tot de grote politicus, onze energie gaan gebruiken om iets positiefs te realiseren. Iets of iemand afbreken is niet moeilijk. Om iets op te bouwen met wat we wèl hebben vraagt veel meer inspanningen.

Enfin, engagement, daar gingen we het over hebben. Ik begrijp dat Vera Dua uiteindelijk in de politiek is gerold vanuit een diep rechtvaardigheidsgevoel. Haar ‘naïeve’ overtuiging, niet te willen sterven zonder op zijn minst iets te hebben geprobeerd tegen het onrecht aangedaan aan oa. de sociaal minder bedeelden, de vrouwen, het milieu,…, doen haar deelnemen aan tal van acties. Leerlingenraden, het eerste scholierenparlement, acties ten voordele van de derde wereld, vluchthuizen voor vrouwen, de democratiseringsbeweging… overal is ze bij betrokken. Wanneer men haar vraagt om in de politiek te gaan is dat voor haar een belangrijke beslissing. Tot nu toe stond ze op de barricades, maar nu is het moment aangebroken om mee te bouwen aan een betere toekomst. Tot op vandaag is dat haar grootste drijfveer. Een echt geëngageerde politica dus.

Politici worden vaak opportunisme verweten, maar volgens Vera geldt dat maar voor een klein aantal mensen. De meeste politici zijn, telkens vanuit hun persoonlijke politieke overtuiging, zéér geëngageerd. Wanneer ik vraag of ze nooit ontgoocheld was wanneer iets niet lukt, antwoord ze met een voorbeeld.

“20 jaar geleden klaagde haar partij de toestand aan van de dieren in een bepaalde dierentuin. De omstandigheden waren er zéér slecht. De voltallige gemeenteraad kwam niet bij van het lachen. “Waar houden jullie zich mee bezig, zeg! Met enkele apen in een kooi!” Vandaag de dag is er geen enkele partij die dergelijke situaties in dierenparken niet zou aanklagen. Je moet je verzoenen met het idee dat alles traag gaat. Op lange termijn hebben wij zaken onomkeerbaar veranderd en dat is waar het om gaat.” Inderdaad, Parijs en Rome zijn niet in één week gebouwd, nietwaar!

Wanneer we over de media beginnen, vraagt Vera me wat media voor mij betekent.Voor mij is media het middel bij uitstek om als burger te weten te komen wat er in de wereld leeft. Ook in de politiek dus. Ik verwacht dat zij objectief verslag uitbrengen over de politieke toestand in ons land. Daar ben ik het vertrouwen echter wat kwijtgeraakt. In hoeverre is een krantenartikel echt een verslag en in hoeverre wordt er genuanceerd, worden persoonlijke meningen meegegeven, lekken georganiseerd, spelletjes gespeeld. Ik ben er van overtuigd dat de media een krachtig wapen is en ik vrees dat die soms wordt misbruikt.

Vera nuanceert. Voor haar is media zeer belangrijk. De tijd dat we onze politici kenden van plaatselijke kermissen of een babbel aan de toog van het dorpscafé is, mede door de uitbreiding van de kieskringen, voorbij. Hun boodschap moeten ze via televisie of krant tot bij de burger kunnen brengen. Gebeurt dat dan op een goede manier vraag ik mij af.

Doorgaans heeft Vera daar goede ervaringen mee. Politici hebben geleerd zich niet van hun stuk te laten brengen en wat ze zelf écht willen zeggen blijven ze desnoods herhalen. Persoonlijk herinner ik me een interview waarbij ik mij dood ergerde omdat de bewuste politicus bij elk antwoord dat hij gaf steeds met dezelfde verklaring eindigde. Hier was blijkbaar niet geknipt.

Wanneer het over het privéleven van politici gaat is Vera kordaat. Je moet zelf de grenzen stellen aan wat wel en wat niet in de media mag komen. Hou je zelf je privéleven buiten de media, dan zal men daar respect voor hebben. Wanneer je overal vrouw en kinderen meetroont en er zich dan bijvoorbeeld een scheiding voordoet is het normaal dat de journalist ook hier over wil schrijven. ”In een dergelijk geval is het nooit de schuld van de media, maar enkel van jezelf.”, besluit Vera ferm.

Hierna trekken we naar het Gentse stadhuis. Na een snelle rondleiding begeven we ons naar de raadkamer voor de gemeenteraad. Het valt me op dat bijna alle gemeenteraadsleden en schepenen aanwezig zijn. Eigenlijk verloopt een gemeenteraad volgens hetzelfde stramien als een plenaire zitting. Alleen is de inhoud van de besluiten veel concreter en dichter bij de mensen. De grote dossierkennis van de gemeenteraadsleden die aan het woord komen valt me op. Het is boeiend om te beluisteren en ook de stemmingen verlopen heel vlot. Het was een leerrijke en boeiende avond. Onze volgende afspraak is in Evergem.